Mới nhất:
  • Chia sẻ bài viết Giới CNTT tiễn biệt GS Phan Đình Diệu, người có công đầu xây dựng ngành Tin học Việt Nam lên Linkhay
  • Giúp ictnews sửa lỗi

Giới CNTT tiễn biệt GS Phan Đình Diệu, người có công đầu xây dựng ngành Tin học Việt Nam

ictnews
Sáng 18/5/2018, tại Nhà tang lễ Quốc gia, giới CNTT Việt Nam, trong đó có nhiều thế hệ học trò của GS Phan Đình Diệu đã đưa tiễn ông, Viện trưởng đầu tiên của Viện Khoa học tính toán và điều khiển (nay là Viện CNTT), Chủ tịch đầu tiên của Hội Tin học Việt Nam.

Lễ viếng GS.TSKH Phan Đình Diệu vừa được tổ chức vào sáng nay, ngày 18/5/2018 tại Nhà Tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội (Ảnh: Đức Hoàng)

 

Như ICTnews đã đưa tin, vào lúc 10h00 sáng qua, ngày 13/5/2018, GS.TSKH Phan Đình Diệu, sinh năm 1936 tại Can Lộc, Hà Tĩnh, Viện trưởng đầu tiên của Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển (nay là Viện CNTT) trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam, Chủ tịch đầu tiên của Hội Tin học Việt Nam, Phó Trưởng ban thường trực Ban chỉ đạo Chương trình quốc gia về CNTT (1993 - 1997) đã trút hơi thở cuối cùng tại Viện Quân đội 354, Hà Nội.

Lễ viếng GS Phan Đình Diệu được tổ chức vào sáng nay, ngày 18/5/2018 tại Nhà Tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông, Hà Nội.

Bài viết về GS.TSKH Phan Đình Diệu được đăng tải trên trang thông tin điện tử của trường tại địa chỉ: uet.vnu.edu.vn, Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, nơi ông gắn bó, quay trở lại với công tác giảng dạy sau khi nghỉ công tác tại Ban chỉ đạo chương trình quốc gia về CNTT từ năm 1997, nêu rõ: GS Phan Đình Diệu được ghi nhận là một trong những người có công lao đầu tiên xây dựng và phát triển ngành Tin học (CNTT) tại Việt Nam. Trong cuộc đời mình, ông cũng nổi tiếng với sự chính trực và có những đóng góp tâm huyết về chính sách phát triển khoa học giáo dục nước nhà.

Từ trái sang: GS Tạ Quang Bửu, GS Lê Văn Thiêm và GS Phan Đình Diệu (Nguồn ảnh: Facebook GS Hà Huy Khoái)

Cũng trong bài viết nêu trên, Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, sinh ra và lớn lên ở Hà Tĩnh, ông học trường ĐH Sư phạm Khoa học với một lý do đơn giản là để có học bổng vì kinh tế khó khăn. Trong thời gian này, ngoài việc miệt mài học tập, ông cũng đã tự học tiếng Anh và tiếng Pháp, và rất say mê tìm hiểu về triết học. Sau đó, ông đã tìm thấy sự say mê với ngành Toán học. Năm 1957, ông tốt nghiệp thủ khoa và được giữ lại trường giảng dạy.

Khi ở tuổi 30 vào năm 1967, ông đã hoàn thành luận án Tiến sĩ khoa học ở Liên Xô ngành Toán học tính toán và điều khiển học, Đại học Tổng hợp quốc gia Moskva. Sau đó, ông về nước và bắt đầu tập trung nghiên cứu và phát triển ngành Khoa học máy tính ở Việt Nam.Các công trình khoa học đột phá của ông trong giai đoạn này được in thành một cuốn sách của tạp chí khoa học uy tín Steklov của Nga,  và năm 1974 được Hiệp hội Toán học Mỹ dịch và xuất bản bằng tiếng Anh thành cuốn sách dài 228 trang với tên gọi “Some Questions in Constructive Functional Analysis”.

Năm 1971, ông được đề nghị làm Trưởng phòng Toán học tính toán của Ủy ban Khoa học Nhà nước vào thời điểm cả nước chỉ mới có một dàn máy tính đuợc đặt tại đây, đòi hỏi phải được nghiên cứu để sử dụng và đào tạo cán bộ. Ông đã tìm hiểu và học tập để xây dựng những tập thể cán bộ không những biết sử dụng máy tính, mà còn có khả năng nghiên cứu ở trình độ cao về một số hướng phát triển hiện đại của khoa học máy tính và tin học.

Khi đó, nhận định về tình hình thế giới, cho rằng thông tin, tri thức sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng và coi đây là cuộc cách mạng lớn thay đổi nhân loại, ông đã đề xuất dự án thành lập một Viện nghiên cứu lấy tên là Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển. Năm 1977, Viện Khoa học Tính toán và Điều khiển chính thức được  thành lập, và ông là Viện trưởng đầu tiên. Viện là tiền thân của Viện Tin học và Viện CNTT hiện nay. Dưới sự lãnh đạo tâm huyết và quyết đoán của ông và với sự quyết tâm và làm việc hăng say các cán bộ của Viên, năm 1981, chiếc máy vi tinh đầu tiên sản xuất tại Việt Nam và Đông Á. Ông cũng đã lãnh đạo nhóm nghiên cứu hợp tác và phát triển các đề tài mật mã với Ban cơ yếu Trung ương.

GS H.V. Regemorter, GS Phan Đình Diệu và ông Nguyễn Chí Công - người cochuẩn bị kế hoạch đưa người sang Pháp thực tập tin học (Nguồn ảnh: http://dongtac.hncity.org)

GS. Phan Đình Diệu đã tích cực xây dựng những hợp tác khoa học với quốc tế. Những kết quả nghiên cứu của ông đã là những đóng góp quan trọng trong ngành. Ông đã được mời đến giảng bài hoặc làm giáo sư mời nhiều trường đại học uy tín trên thế giới ở Pháp, Mỹ, Đức, Nga, Canada, Tây Ban Nha, Nhật, Hung, Bugary, Ba Lan, Phần Lan. Ông đã tổ chức những Hội nghị tin học quốc tế đầu tiên ở Việt Nam tạo cơ hội để các cản bộ trẻ của Việt Nam giao lưu học hỏi với các đồng nghiệp của nước ngoài. Với sức ảnh hưởng của mình, ông đã mời các chuyên gia Tin học nước ngoài về nước để đào tạo và phát triển các nhóm nghiên cứu trong nước, nhiều chuyên gia đã gắn bó lâu dài và trở thành người bạn khoa học của Việt Nam.

Với cộng đồng CNTT Việt Nam, ông Nguyễn Long, Tổng thư ký Hội Tin học Việt Nam nhấn mạnh, sự ra đi của GS.TSKH Phan Đình Diệu là một tổn thất vô cùng to lớn. Nhấn mạnh công lao gây dựng cộng đồng CNTT Việt Nam của cố GS Phan Đình Diệu, ông Nguyễn Long cho hay, vào những năm 1988 - 1989, GS Phan Đình Diệu là một trong những thành viên quan trọng vận động thành lập Hội Tin học Việt Nam và tại Đại hội lần thứ nhất diễn ra vào ngày 6/1/1989,  GS Phan Đình Diệu được Đại hội tín nhiệm bầu làm Chủ tịch đầu tiên của Hội Tin học Việt Nam. GS Phan Đình Diệu làm Chủ tịch Hội Tin học Việt Nam trong hai nhiệm kỳ liên tiếp 1989-1993 và 1993-1996.

Ban Giám hiệu trường Đại học Công nghệ chúc tết GS. Phan Đình Diệu vào tháng 12/2015 (Nguồn ảnh: uet.vnu.edu.vn)

Theo nhận định của trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, GS Phan Đình Diệu không chỉ là một nhà khoa học và một nhà chiến lược khoa học tài năng, mà ông còn là một người thầy gần gũi, tận tình mà nghiêm khắc với học trò. Ông có thời gian làm cán bộ giảng dạy tại khoa CNTT (sau này là trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội) và là chuyên gia cao cấp của Đại học Quốc gia Hà Nội.

GS. Phan Đình Diệu dành cả cuộc đời cho chủ trương xây dựng và phát triển hệ thống các tổ chức đào tạo - nghiên cứu CNTT tiên tiến tại Việt Nam, đặc biệt đối với các khoa CNTT trọng điểm. Ông quan tâm đề xuất chủ trương xây dựng bảy khoa CNTT trọng điểm trong Chương trình quốc gia về CNTT tới năm 2000 của Việt Nam. Ông tích cực ủng hộ và tạo điều kiện cho Đề án hiện đại hóa Khoa CNTT - Đại học Quốc gia Hà Nội với tổng kinh phí 4 tỷ đồng (3 tỷ đồng tới Khoa CNTT, 500 triệu đồng tới khoa Điện tử-Viễn thông và 500 triệu đồng tới khối phổ thông trung học chuyên Toán-Tin); nguồn kinh phí này đã phát huy hiệu quả trong việc hình thành một nền tảng khởi đầu quan trọng phát triển khoa CNTT, Đại học Công nghệ lớn mạnh như ngày nay.

Ông rất quan tâm tới việc phát triển các nhóm khoa học-công nghệ tiên tiến về CNTT. Vào khoảng 2 năm 1999-2000, sau khi nghe PGS.TS Hà Quang Thụy trình bày định hướng một nhóm nghiên cứu về khai phá dữ liệu và phát hiện tri thức từ dữ liệu, trước mắt tập trung vào học máy mô tả phức và khai phá tập phổ biến, GS Phan Đình Diệu rất vui, khuyến khích và động viên nhóm. Sự động viên của GS Phan Đình Diệu, một nhà khoa học chiến lược, đã tăng thêm niềm tin và động lực để nhóm nghiên cứu này tích hợp một cách hiệu quả hoạt động đào tạo chất lượng cao với hoạt động nghiên cứu – triển khai tiên tiến để phát triển vững mạnh và bền vững nhóm nghiên cứu Khai phá dữ liệu (trước đây) và Phòng Thí nghiệm Khoa học dữ liệu và Công nghệ tri thức (hiện nay) của Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội.

GS Phan Đình Diệu, một trí thức lớn của Việt Nam, người anh cả của ngành CNTT nước nhà (Nguồn ảnh: Vietnamnet.vn)

Cũng trong bài viết tiễn biệt GS Phan Đình Diệu, trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội cho hay, trong suốt sự nghiệp dạy học, ông đã dạy nhiều môn Toán học, Tin học và Triết học, biên soạn nhiều giáo trình, đặc biệt là các môn học có tính chất khai mở, dự báo những hướng đi mới của sự phát triển khoa học tính toán, như các sách về Logic toán: cơ sở toán học của tin học, Lý thuyết độ phức tạp tính toán, Lý thuyết mật mã và an toàn thông tin. Những bài viết khoa học, những cuốn  sách và giáo trình đều được ông viết rất trong sáng, sâu sắc, chặt chẽ và đầy tính sư phạm.

Từ năm 2003, GS Phan Đình Diệu tham gia diễn đàn cải cách giáo dục của 23 nhà khoa học trong và ngoài nước do GS Toán học Hoàng Tuỵ khởi xướng, có tên là “Hướng về giáo dục”. Phương châm “cải cách giáo dục: mệnh lệnh của cuộc sống” đã được nhóm duy trì trong các hoạt động góp ý, phản biện chính sách sau này. Không chỉ là một nhà khoa học đóng góp cho sự nghiệp phát triển Toán học và Tin học, ông còn là một người trí thức đóng góp trí tuệ và tâm huyết cho đất nước, từ những ngày tuổi trẻ cho đến những năm tháng cuối.

GS.TSKH Phan Đình Diệu đã là Đại biểu Quốc hội khoá 5 trước khi nước nhà còn chia cắt và khoá 6 ngay khi đất nước thống nhất. Ông đã là Ủy viên Ủy ban đối ngoại, Ủy viên Ủy ban Văn hoá và Giáo dục của Quốc hội. Với tư duy độc lập, logic, kết hợp với sự tìm hiểu sâu sắc về triết học và chính trị xã hội, GS Phan Đình Diệu đã có những cách nhìn sâu rộng về thời cuộc, xu hướng phát triển và những sự đổi thay cần thiết cho đất nước.

“Những ý tưởng của ông là một sự nhất quán xuyên suốt trải qua những đổi thay của các thời kỳ vì đã được xây dựng trên cơ sở khoa học, phân tích các dữ liệu thực tế, phân tích các vấn đề cốt lõi của sự phát triển nền kinh tế và xã hội, mang một tầm nhìn xa và vẫn còn giá trị sau nhiều thập kỷ”, trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định.

PV

Tương tác trực tiếp với ICTnews trên Facebook

GS Phan Đình Diệu, một trí thức lớn của Việt Nam đã qua đời
GS Phan Đình Diệu, một trí thức lớn của Việt Nam đã qua đời sáng nay sau một thời gian lâm bệnh.
Giới CNTT tiếc thương cố GS.Phan Đình Diệu - người anh cả ngành CNTT Việt Nam
ICTnews - Trải qua nhiều cương vị công tác song với GS.TS Phan Đình Diệu-người có công đầu trong việc đặt nền móng cho sự phát triển ngành CNTT...
loading...

Video đang được xem nhiều

  • Chia sẻ bài viết Giới CNTT tiễn biệt GS Phan Đình Diệu, người có công đầu xây dựng ngành Tin học Việt Nam lên Linkhay
  • Giúp ictnews sửa lỗi

Bài viết chưa có bình luận nào.

lên đầu trang