Bộ TT&TT quyết tâm đưa việc khai báo và công bố số liệu thuê bao di động vào khuôn khổ. Ảnh: THANH HẢI

Tìm thuốc chữa "bệnh" khai vống thuê bao

ICTnews - Mới đây, Bộ TT&TT đã đưa ra quy định các mạng di động sẽ không được phép "khai vống" số liệu thuê bao ngay cả trên các phương tiện truyền thông.

Việt Nam có bao nhiêu thuê bao di động?

Đây thực sự là câu hỏi chưa có câu trả lời một cách tường minh. Dựa trên báo cáo của các mạng di động lên Bộ TT&TT đến hết tháng 7, Việt Nam có 151,1 triệu thuê bao điện thoại, trong đó di động chiếm 89,8% với mật độ 174,7 máy/100 dân. Như vậy, số thuê bao di động theo con số này đã gần gấp đôi dân số Việt Nam. Với con số này, Việt Nam lọt vào nhóm những nước có tỷ lệ điện thoại thuộc hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, ngay cả những người lạc quan nhất cũng không cho rằng con số này phản ánh đúng số người dùng di động của Việt Nam.

Sau khi thị trường di động Việt Nam có cạnh tranh và tăng trưởng ở mức bùng nổ, đây cũng là thời điểm các mạng bắt đầu mắc phải căn bệnh mới là "khai vống" số thuê bao. Cả xã hội Việt Nam đã bị các mạng di động liên tục tung hoả mù về số thuê bao mà họ có. Có những con số các mạng di động đưa ra về thuê bao và thị phần của mình một cách sống sượng mà không cần đếm xỉa đến thực tế thị trường. Thậm chí có thời điểm, 3 mạng di động lớn đưa ra thị phần của mình cộng lại lên con số trên 120% thị phần của thị trường này. Ngay tại thời điểm này, câu chuyện trên không hề được cải thiện.

Thế nhưng, vấn đề ở chỗ chuyện khai vống cũng chẳng chết ai, chẳng ai kiểm tra nên mạnh ai nấy làm. 4 tháng trước đây, các mạng di động Việt Nam còn khai vống cả số thuê bao 3G khi tuyên bố trên truyền thông rằng họ đã có khoảng 14 triệu thuê bao. Trong buổi họp với tất cả các mạng di động gần đây, Bộ TT&TT đã công bố số lượng thuê bao 3G của các mạng chỉ có 7 triệu.

Như vậy, một vấn đề đặt ra là cần có "liều thuốc" mạnh để "chữa bệnh" khai vống thuê bao của nhà mạng. Từ đó, xã hội sẽ nhìn nhận, phân tích đúng tình hình phát triển trong lĩnh vực di động một cách chính xác tương đối.

Tìm "thuốc" đặc trị

Trên thực tế trước vấn nạn khai vống thuê bao của nhà mạng, Bộ TT&TT đã từng tiến hành đo kiểm công khai và kiểm tra chéo lẫn nhau tại 4 mạng di động. Thế nhưng, khi kết quả được công bố, một số mạng di động vẫn chưa “tâm phục khẩu phục”. Sau đó, Bộ TT&TT đã phải ra quy định về việc hướng dẫn triển khai báo cáo số liệu thuê bao di động. Tuy nhiên, những văn bản này dường như chưa đủ "liều" để chữa "bệnh" khai vống thuê bao. Thậm chí có một số mạng di động còn mắc thêm chứng bệnh "quên" báo cáo số thuê bao của mình.

Mới đây, Bộ TT&TT đã ra văn bản với quyết tâm đưa việc khai báo và công bố số liệu thuê bao di động vào "khuôn khổ". Theo tinh thần của văn bản này, Bộ TT&TT sẽ mạnh tay xử lý các trường hợp khai vống thuê bao và đưa ra các quy định chặt chẽ về các con số thuê bao báo cáo. Theo đó, các mạng di động sẽ phải báo cáo 7 loại số liệu thuê bao. Đây sẽ là cơ sở cho việc quản lý nhà nước, đồng thời cũng là cơ sở để phân bổ kho số cho các mạng di động. Theo đó, Bộ TT&TT quy định tổng số thuê bao của một mạng di động được xác định là tổng số thuê bao phát sinh lưu lượng đi hoặc đến trong thời gian 1 tháng tính từ 0h ngày đầu tiên của tháng đến 24 giờ ngày cuối cùng của tháng báo cáo. Bộ TT&TT sẽ không tính số thuê bao bị khoá hai chiều với bất kỳ thời gian nào và kể cả các thuê bao vẫn đang mở hai chiều nhưng không phát sinh cước. Theo quy định của Bộ TT&TT, các mạng di động sẽ phải báo cáo thuê bao 2G và 3G riêng rẽ.

Bộ TT&TT khẳng định đây là số liệu chính thức về số thuê bao của mỗi mạng di động được dùng để báo cáo lên cơ quan quản lý nhà nước và công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng. Nếu theo đúng quy định này, hầu hết các mạng di động sẽ phải điều chỉnh việc công bố số thuê bao của mình. Lãnh đạo một mạng di động cho Báo Bưu điện Việt Nam biết, chắc chắn đây sẽ là con số sốc so với những gì mà các mạng di động đã công bố. 

Buộc nhà mạng phải tăng hiệu suất sử dụng kho số

Không chỉ đưa ra quy định về báo cáo số thuê bao, Bộ TT&TT đã đưa thêm quy định để phân bổ kho số cho các mạng di động trên cơ sở các con số từ báo cáo số thuê bao để tính hiệu suất sử dụng kho số. Bộ TT&TT quy định, chỉ tiến hành phân bổ kho số cho các mạng di động khi các mạng này đã được cấp từ 8 triệu số trở xuống phải đạt hiệu suất tối thiểu là 65%; Chỉ tiến hành phân bổ kho số cho các mạng di động đã được cấp từ 8 triệu số trở lên và nhỏ hơn hoặc bằng 32 triệu số, phải đạt hiệu suất tối thiểu là 70%. Trong trường hợp các mạng di động được cấp trên 32 triệu số di động sẽ phải đạt hiệu suất sử dụng tối thiểu là 75%. Nếu theo quy định này, chắc chắn 3 mạng di động lớn là Viettel, VinaPhone và MobiFone cần phải một thời gian dài nữa mới được cấp số mới. Bên cạnh đó, các mạng di động nhỏ cũng sẽ phải vất vả để đạt hiệu suất sử dụng kho số này. Quy định này nhằm siết chặt việc sử dụng kho số được cho là phung phí của các mạng di động hiện nay.

Thế nhưng, nhiều ý kiến cho rằng những quy định này sẽ được thực thi tốt nếu Bộ TT&TT có biện pháp giám sát tốt việc báo cáo của các mạng di động. Mới đây, Vụ Viễn thông của Bộ TT&TT cũng đưa ra kiến nghị xây dựng hệ thống kết nối dữ liệu thẳng từ các mạng di động về Bộ TT&TT. Việc xây dựng hệ thống này không hề đơn giản, nhưng cơ quan quản lý nhà nước có thể giám sát được tình hình phát triển thuê bao từng ngày của mỗi mạng di động, từ đó có chính sách điều chỉnh kịp thời với những biến động của thị trường. Thế nhưng, để đưa ý tưởng quản lý này đến hiện thực chắc chắn không hề đơn giản.    

Đến thời điểm này, các mạng di động cũng đưa ra một con số phỏng đoán về số thuê bao di động của Việt Nam với khoảng trên 55 triệu thuê bao. Nếu xếp thứ tự về số thuê bao của 3 mạng di động lớn thì Viettel đứng đầu, kế đến là MobiFone và VinaPhone. 

Thái Khang

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 105,106 ra ngày 1/9/2010.