Tập đoàn mới chỉ là tấm áo khoác

ICTnews - Việc được mang danh tập đoàn đã giúp cho Viettel khẳng định được vị thế, song cũng rất có thể khiến doanh nghiệp này đi vào “vết xe đổ” của một số tập đoàn nhà nước  khác .

Tuần qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Tập đoàn Viễn thông Quân đội (Viettel). Theo đó, Viettel được xác định là doanh nghiệp kinh tế quốc phòng 100% vốn nhà nước, có tư cách pháp nhân, có con dấu, biểu tượng và điều lệ tổ chức, hoạt động riêng, với vốn điều lệ khoảng 50.000 tỷ đồng.

Một điểm khác biệt trong cơ cấu tổ chức của Viettel, so với nhiều doanh nghiệp mang danh tập đoàn khác, là không sử dụng mô hình HĐQT, mà bộ máy quyền lực nhất trong điều hành hoạt động của doanh nghiệp này là ban giám đốc, và tổng giám đốc tập đoàn là người được Bộ trưởng Bộ Quốc phòng bổ nhiệm và được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận. Còn điểm mà Viettel cũng giống như nhiều tập đoàn kinh tế khác hiện nay là kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực, tức là ngoài ngành nghề kinh doanh chính là viễn thông - CNTT, doanh nghiệp này còn được phép kinh doanh về đầu tư tài chính, dịch vụ ngân hàng, truyền thông và nội dung thông tin, bất động sản…

Việc được mang danh tập đoàn và doanh nghiệp 100% vốn nhà nước đã giúp cho Viettel khẳng định được vị thế không hề kém cạnh so với các đối thủ khác, chẳng hạn như Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT), song cũng rất có thể khiến doanh nghiệp này đi vào những “vết lầy” của các tập đoàn nhà nước nếu không tỉnh táo, đó là kinh doanh dàn trải đa ngành, đa lĩnh vực. Kiểu như điện lực kinh doanh khu nghỉ dưỡng (resort) hay đóng tàu đầu tư vào bất động sản…

Xét về quy mô vốn, mức vốn điều lệ 50.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 2,63 tỷ USD) chưa thể giúp Viettel khẳng định được vị thế một khi doanh nghiệp này muốn vươn ra khỏi biên giới và khẳng định thương hiệu trên toàn cầu. Một khi bị chi phối và phân tán vào nhiều hoạt động ở nhiều lĩnh vực, tiềm lực của doanh nghiệp còn yếu đi hơn nữa.

Kinh nghiệm trên thế giới cho thấy, những doanh nghiệp công nghệ thành công đại đa số không phải là những doanh nghiệp kinh doanh đa ngành nghề, đa lĩnh vực. Điều quan trọng nhất đối với các doanh nghiệp này là liên tục đầu tư, nghiên cứu và phát triển ở chỉ một, hoặc một vài lĩnh vực có gắn kết chặt chẽ với nhau và là thế mạnh nhất của họ mà thôi. Vì thế, khi nhắc đến bộ vi xử lý máy tính là người ta sẽ nhắc tới Intel, đến hệ điều hành phải kể tên Microsoft, đến máy tính thì không thể không nhắc đến Dell, HP… Ngay tại Việt Nam, bài học của FPT cũng vẫn đang nóng hổi: Hai năm về trước, doanh nghiệp này cũng đã rất muốn vươn mạnh ra các lĩnh vực khác như bất động sản, tài chính, ngân hàng… Nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, FPT đã phải xác định lại và rõ ràng rằng họ vẫn phải là một doanh nghiệp CNTT và CNTT-TT vẫn phải là trục xương sống của họ.

Trong cuộc đối thoại trên truyền hình VTC ngày Chủ nhật vừa qua, Thứ trưởng Bộ TT&TT Trần Đức Lai đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng được các tập đoàn kinh tế mạnh về CNTT-TT trong nước, đủ sức vươn ra quốc tế. Đồng thời, ông cũng nhấn mạnh rằng việc theo đuổi các tiêu chí về vốn, thương hiệu hay sản phẩm, quy mô thị trường sẽ khiến chúng ta rất khó theo kịp các tập đoàn CNTT lớn trên thế giới. Vì thế, hướng đi nên là chúng ta tập trung vào sản phẩm trí tuệ để xây dựng nên thương hiệu quốc tế.

Đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, tập trung vào những sản phẩm trí tuệ để gây dựng thương hiệu là một hướng đi đúng và bền vững. Nhưng chắc chắn đi theo hướng mà nền tảng công nghệ chúng ta sở hữu là gần như bằng không này, các doanh nghiệp cần phải có tầm nhìn, sự quyết tâm và niềm say mê, biết quên đi những lợi ích trước mắt. Điều này, không phải cứ khoác lên mình chiếc áo “tập đoàn” là có ngay được.

Lê Minh

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 153 ra ngày 23/12/2009