SK Telecom là thương hiệu nổi tiếng Hàn Quốc nhưng chưa đủ mạnh để tạo nên thành công ở các thị trường viễn thông ngoài Hàn Quốc

Lý do thực sự khiến SK Telecom thất bại ở Việt Nam

ICTnews – Có phải đầu tư trực tiếp của SK Telecom vào thị trường Việt Nam quá tham vọng khi hình ảnh của công ty còn yếu và cạnh tranh rất mạnh từ các đối thủ bản địa?

Bài liên quan:

SK Telecom bỏ rơi S-Fone, đóng cửa văn phòng Hà Nội

SK Telecom là mạng di động lớn nhất Hàn Quốc với hơn 50% thị phần. Kết thúc năm tài chính 2008, SK Telecom đạt doanh thu hơn 13 tỷ USD, khoảng 23 triệu thuê bao.

Đầu tư vào thị trường Việt Nam, ban đầu SK Telecom không chỉ nhìn thấy tiềm năng lớn với dân số đông (hơn 78 triệu người (vào thời điểm 2000), trẻ, năng động và kinh tế tăng trưởng với tốc độ ổn định, cao. Ngoài ra, SK Telecom nhắm tới các thị trường hải ngoại, trong đó có Việt Nam, nhằm tìm nguồn tăng trưởng doanh thu mới trong khi thị trường nội địa có dấu hiệu bão hòa.

Năm 2003, SK Telecom chính thức tham gia vào thị trường thông tin di động Việt Nam dưới hình thức Hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC) với Công ty Cổ phần dịch vụ Bưu chính Viễn thông Sài gòn (SPT) trong dự án S-Fone (ra mắt 1/7/2003). Đây là bước ngoặt quan trọng của thị trường di động Việt Nam bởi trước khi có S-Fone, Việt Nam chỉ có hai mạng di động VinaPhone và MobiFone đều thuộc VNPT. S-Fone được kỳ vọng tận dụng được cơ hội là ‘động lực đầu tiên’.

Theo hợp đồng BCC, hình thức duy nhất cho phép nước ngoài tham gia vào thị trường thông tin di động Việt Nam lúc bấy giờ, SK Telecom chỉ tham gia với vai trò là bên đầu tư hạ tầng mạng, chuyển giao công nghệ, cung cấp thiết bị, tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật. Ngay từ đầu, SK Telecom đã cho biết BCC là mục tiêu tạm thời trong khi chờ Việt Nam gia nhập WTO, mở cửa thị trường viễn thông. Từ năm 2005, SK Telecom đã ngỏ ý chính thức về mong muốn được chuyển S-Fone thành liên doanh để SK Telecom có thể tham gia sâu hơn vào các quyết định quản lý, kinh doanh dịch vụ.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán chuyển đổi BCC của S-Fone bị sa lầy cho đến tận cuối tháng 12 vừa qua trong khi thị trường đã có thêm nhiều người chơi mới, cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Mặc dù S-Fone đem lại nhiều sự mới lạ và thậm chí đôi lúc là tiên phong trong cách tính cước (như block 6 giây), cung cấp dịch vụ thoại có hình (video call), Internet mobile, Mobile TV… nhưng S-Fone đã bị Viettel (mạng di động ra mắt sau S-Fone một năm) phủ bóng và hụt hơi trong cuộc chơi giảm cước như vũ bão của ba ‘đại gia’ GSM là MobiFone, Viettel và VinaPhone (gói cước Forever là một ví dụ điển hình – Gói cước Forever “không hết hạn gọi, còn mãi hạn nghe” được tung ra ngày 14/3/2006 và đến 10/10/2008, gói cước Forever Couple được điều chỉnh tăng 450% từ 40.000 đồng/tháng lên 180.000 đồng/tháng).

Sau nhiều năm chật vật tại thị trường Việt Nam, cuối cùng, vào cuối năm 2009 vừa qua, SK Telecom chính thức tuyên bố dừng đầu tư vào S-Fone. Và mới đây nhất, SK Telecom cho biết sẽ đóng cửa văn phòng Hà Nội. Văn phòng ở TP.HCM được duy trì để giải quyết công việc tồn đọng.

Báo Korea Times trong bài viết “SK Telecom sẽ dừng đầu tư tại Việt Nam” phát hành trên mạng ngày 30/12/09 có đưa nhận xét của các chuyên gia rằng việc SK Telecom rút khỏi Việt Nam là hợp lý và cho rằng chiến lược đầu tư trực tiếp của SK Telecom ra nước ngoài là quá tham vọng khi hình ảnh của công ty còn yếu và cạnh tranh rất mạnh từ các đối thủ bản địa.

Lý do đã được nhìn thấy đối với thất bại của SK Telecom tại Việt Nam, như chính người phát ngôn của SK Telecom đã thừa nhận với phóng viên Korea Times là hiệu quả đầu tư thấp. Kỳ vọng S-Fone khai thác được tiềm năng thị trường đổ vỡ.

Hiệu quả S-Fone không được như mong đợi là điều đã được thấy trước. Trước hết là mô hình BCC khiến cho S-Fone không được linh hoạt trong kinh doanh: mọi quyết định phải được đàm phán và thông qua, chậm chạp trong mở rộng vùng phủ sóng. Năm 2007, SK Telecom tuyên bố đầu tư thêm 300 triệu USD cho S-Fone nhưng việc đầu tư này gặp nhiều khó khăn do có lo ngại thiếu tần số và việc thay đổi mô hình tổ chức mất nhiều thời gian.

Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi vẫn là việc công nghệ CDMA không phổ biến ở Việt Nam. Xét về công nghệ, trên lý thuyết, CDMA có nhiều ưu việt hơn so với công nghệ GSM về tốc độ truyền dữ liệu, chất lượng thoại, hiệu quả mạng lưới. Song CDMA không phổ biến ở Việt Nam so với GSM cũng như nhiều thị trường khác do điện thoại GSM cho phép người dùng cuối có nhiều lựa chọn hơn. Trong khi đó, S-Fone chỉ hầu như cung cấp được các loại điện thoại di động Hàn Quốc của hai hãng Samsung và LG.

Sự thất bại của mạng CDMA HT Mobile làm cho hình ảnh CDMA ở Việt Nam xấu hơn và không đem lại nhiều lợi ích cho S-Fone mặc dù S-Fone có được tất cả khách hàng HT Mobile chuyển sang (khoảng 200 nghìn thuê bao). Việt Nam còn một mạng di động CDMA khác ngoài S-Fone là EVN Telecom nhưng mạng này cũng đang gặp rất nhiều khó khăn trong phát triển thuê bao.

Thông tin SK Telecom dừng đầu tư vào S-Fone thực chất đã được báo chí Việt Nam và Hàn Quốc đưa tin từ khoảng quý III/2008. Và kể cả khi thông tin này tiếp tục rộ lên lần nữa, người ta thấy S-Fone cũng chỉ tuyên bố trước sau như một: tiếp tục đầu tư xây dựng thêm trạm BTS, mở rộng vùng phủ sóng 3G. Đó âu cũng là một điều thuê bao S-Fone mong muốn nhất ở S-Fone từ trước đến nay.

Việc kinh doanh của SK Telecom thất bại cả ở Mỹ (với mạng di động Helio), Trung Quốc (với mạng di động Unicom) và SK Telecom được đưa tin đã tính chuyện rút lui khỏi các thị trường này. Tuy nhiên, tại Việt Nam, thất bại của SK Telecom còn làm thất vọng những người đã từng hy vọng ở SK Telecom tạo ra “động lực đầu tiên”.

Lê Hạnh

hanh@ictnews.vn