Khi thiếu những sự cộng hưởng

ICTnews - Người dùng Việt Nam bức xúc trước hết là bởi họ đang rất dị ứng với hai chữ “độc quyền” sau bao nhiêu hệ lụy của các kiểu độc quyền mà họ đã và đang phải gánh chịu.

Một bức xúc thực tế khác là ở mức chi phí được coi là quá cao so với mặt bằng thu nhập chung của đại bộ phận dân cư hiện nay, đặc biệt là với những người dân ở các tỉnh thành vùng nông thôn…

Việc VSTV, công ty đang sở hữu thương hiệu truyền hình vệ tinh K+ mới xuất hiện ở Việt Nam cách đây chưa lâu, thông báo là đơn vị duy nhất có được bản quyền phát sóng tất cả các trận đấu của giải Ngoại hạng Anh trong ba mùa giải tới tại Việt Nam và công bố mức cước phí dịch vụ hàng tháng khoảng 250 ngàn đồng (đó là chưa kể việc khách hàng phải mua bộ thiết bị thu sóng rẻ nhất khoảng 1,5 triệu đồng) đang khiến cộng đồng người dùng Việt Nam “sôi sùng sục”.

Ai cũng biết người Việt Nam yêu bóng đá và cuồng nhiệt với môn thể thao này thuộc vào hàng top đầu trên thế giới. Ai cũng biết giải bóng đá ngoại hạng Anh rất hấp dẫn và đã trở thành “món ăn” quen thuộc với người xem truyền hình Việt từ hàng chục năm nay. Người dùng Việt Nam cũng không xa lạ gì với truyền hình trả tiền, khi mà vài ba năm trở lại đây, để xem được các trận bóng đá ngoại hạng Anh vào cuối mỗi tuần thì họ hoặc là đăng ký lắp đặt và trả tiền truyền hình cáp, hoặc là mua đầu thu kỹ thuật số của Đài Truyền hình VTC. Tuy nhiên, kiểu truyền hình “chỉ còn duy nhất” và mức phí quá cao như của K+ thì người xem truyền hình Việt Nam vẫn không khỏi bất ngờ và bức xúc.

Tuy nhiên, về mặt pháp lý không dễ buộc K+ vào tình huống độc quyền hay vi phạm luật cạnh tranh và VSTV hẳn có được những bằng chứng pháp lý có lợi cho họ nếu bị kiện độc quyền hay vi phạm cạnh tranh. Về mặt kinh tế, doanh nghiệp cũng hoàn toàn có thể quyết định phương thức kinh doanh nào có lợi nhất cho mình và không có gì thuận lợi và nhanh chóng thu hút người xem truyền hình sử dụng dịch vụ của mình bằng cách “trói buộc” họ vào những “món ăn tinh thần” khó có thể thiếu như bóng đá Anh. Còn về mặt hành chính, cũng chẳng dễ để các cơ quan hành chính ra mệnh lệnh nọ, quyết định kia can thiệp quá sâu vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường như hiện nay.

Nhưng về mặt đạo lý, dường như các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ truyền hình đang quá đề cao yếu tố kinh doanh và lợi nhuận mà không thực sự chú trọng đến quyền lợi chung của hàng chục triệu hộ gia đình và những người xem truyền hình Việt Nam hiện nay, cũng như “tính văn hóa” trong kinh doanh và ứng xử với cộng đồng. Vì thế, việc cộng đồng “lên án” K+, thậm chí tạo làn sóng tẩy chay kênh truyền hình này cũng là phản ứng dễ hiểu.

Sự thiếu cộng hưởng trong tiếng nói giữa doanh nghiệp (sở hữu các kênh truyền hình), cơ quan quản lý và người dân phần nào đó cũng xuất phát từ việc thiếu cộng hưởng trong tư duy và hành động vì mục tiêu chung của các kênh, các đài truyền hình, những đối tượng hiện nay khi đàm phán bản quyền truyền hình với các đối tác nước ngoài đều đặt lợi ích của bản thân mình lên trên đầu.

Cũng giống như trong lĩnh vực viễn thông, việc thiếu một hiệp hội trong lĩnh vực truyền hình – định chế có vai trò rất quan trọng trong việc điều tiết thị trường và tạo ra tiếng nói chung giữa các thành viên vì lợi ích cộng đồng – đang khiến cho “cuộc chiến” cạnh tranh bản quyền truyền hình mỗi lúc thêm khốc liệt và gây tổn hại không nhỏ trên quy mô toàn cục.

Lê Minh          

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 88 ra ngày 23/7/2010.