4G: nên hay chưa?

ICTnews - Một thông tin rất đáng chú ý trong ngành viễn thông Việt Nam là Bộ TT&TT vừa đồng ý cho 5 doanh nghiệp là VNPT, Viettel, FPT Telecom, CMC và VTC được thử nghiệm xây dựng và ứng dụng mạng thông tin di động thế hệ thứ tư, thường được gọi tắt là 4G trong vòng 1 năm, để rồi sau đó, nếu doanh nghiệp nào thực sự muốn phát triển lên 4G thì phải tham gia đấu giá tần số để nhận được giấy phép.

Công nghệ 4G, theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia, là công nghệ truyền thông không dây có thể đạt tốc độ truyền tải dữ liệu tối đa và trong điều kiện lý tưởng là 1 - 1,5Gbps. Tên gọi 4G là do tổ chức IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) của Mỹ đặt ra để diễn đạt ý nghĩa “3G và hơn nữa”.

Nhưng 3 vấn đề đặt ra ở đây là liệu ở thời điểm hiện tại, khi mà các dịch vụ 3G vẫn chưa thực sự đạt được kỳ vọng của các nhà mạng, khi mà 3 mạng viễn thông lớn cung cấp dịch vụ 3G là MobiFone, Viettel, VinaPhone vừa phải giảm tới 80% cước lưu lượng cho dịch vụ Mobile Internet để kích cầu thị trường, thì đã phải lúc để các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam nghĩ đến và triển khai thử nghiệm dịch vụ “3G và hơn nữa”? Liệu việc được triển khai thử nghiệm 4G có tạo ra một cuộc đua mới không thực sự cần thiết và mang lại hiệu quả giống như khi các doanh nghiệp chạy đua nhận giấy phép 3G hay không? Và đường đi của công nghệ “3G và hơn nữa” sẽ là con đường nào?

Nếu như trong tương lai các doanh nghiệp viễn thông di động muốn được nhận giấy phép 4G sẽ phải tham gia đấu giá tần số thì đây sẽ là một điểm khác biệt căn bản so với khi họ được nhận giấy phép 3G từ Bộ TT&TT thông qua hình thức thi tuyển. Đấu giá tần số sẽ buộc các doanh nghiệp cân nhắc nghiêm túc đến tiềm năng thị trường, khả năng triển khai cung cấp dịch vụ và thu được lợi ích cụ thể gì để quyết định đầu tư, chứ dứt khoát không còn khả năng xin giấy phép để “giữ chỗ” nữa. Điều này sẽ tạo ra một cuộc đua thật, giữa các doanh nghiệp thực sự có tiềm lực và tham vọng triển khai 4G. Đây có lẽ cũng sẽ là điểm khác biệt căn bản so với cuộc đua 3G cách đây chưa lâu. Như thế, trong 5 “gương mặt” được phép thử nghiệm 4G, những ứng viên thực là không nhiều và có thể nhận diện ngay được.

Xét về mặt công nghệ, “3G và hơn nữa” hiện đang được điểm mặt là công nghệ WiMAX và LTE. WiMAX sau một thời gian có người khổng lồ Intel làm đầu tàu nay cũng đã “chùng xuống” và xem ra khó có thể trông đợi như là một gương mặt sáng của tương lai. Bởi ngoài lợi thế có thể giúp các vùng sâu, vùng xa – nơi mà việc kéo cáp hữu tuyến đến là rất khó khăn – thì WiMAX còn rất nhiều bất ổn nội tại, từ chi phí quản lý cao, thiết bị đầu cuối đắt đỏ, bảo mật khó khăn đến vấn đề phổ dụng của băng tần…

Hơn nữa, với WiMAX, các mạng di động hiện đang cung cấp dịch vụ 3G sẽ phải đầu tư mới gần như hoàn toàn để có một hệ thống mạng mới. Với chi phí đầu tư lên đến hàng tỉ đô la thì rõ ràng WiMAX không phải là một bài toán đầu tư hấp dẫn với các doanh nghiệp viễn thông Việt Nam hiện nay, khi mà họ chỉ cần đầu tư nâng cấp mạng viễn thông hiện tại của họ là có thể lên được công nghệ “3G và hơn nữa”. Như vậy, cũng có thể nhìn thấy trong tương quan lực lượng giữa WiMAX và LTE, hiện nay công nghệ nào đang “sáng giá” hơn.

Vấn đề cuối cùng là giờ đã phải là lúc nên thử nghiệm 4G? Trong 5 gương mặt được phép thử nghiệm 4G nêu trên, có 3 doanh nghiệp là FPT Telecom, VTC và CMC không có giấy phép triển khai 3G. Rõ ràng với các doanh nghiệp đang muốn thâm nhập thị trường viễn thông đầy hấp dẫn và vươn mình khẳng định đẳng cấp nhưng lại “hết vé 3G” này thì hơn lúc nào hết, đây chính là thời điểm thích hợp nhất để thử nghiệm 4G. Còn với những “đại gia” như VNPT hay Viettel, chẳng lẽ đẳng cấp mình thế mà lại chịu đi sau?!

Thử nghiệm công nghệ trước khi ứng dụng thực tế là việc cần phải làm, và thử nghiệm lúc nào là quyền tự quyết của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi 3G vẫn còn cần rất nhiều thời gian để chứng tỏ mình thực sự giá trị và các doanh nghiệp cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa để thuyết phục người dùng về lợi ích của công nghệ di động thế hệ thứ ba này, thì việc “vươn xa hơn 3G” vẫn chưa thực sự là cần thiết vào thời điểm này.

Lê Minh 

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 108 ra ngày 8/9/2010.