CNTT thay đổi rất nhanh

11 kiến nghị Chính phủ về CNTT

ICTnews - Đại học Quốc gia Hà Nội vừa bản kiến nghị thúc đẩy công nghiệp CNTT Việt Nam tới Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân cùng Bộ trưởng các Bộ TT&TT, Bộ KH&CN, Bộ Nội vụ.

Kiến nghị cũng được gửi tới Phái viên của Thủ tướng về CNTT Đỗ Trung Tá.

Công văn này được gửi 6/1/2009.

Từ ngày 11-13/12/2008, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức Diễn đàn Hà Nội về CNTT-TT lần thứ II. Đây là sự kiện hàng năm thu hút các chuyên gia công nghệ, đào tạo, các nhà quản lý và doanh nghiệp trong nước và quốc tế trao đổi về các vấn đề trong lĩnh vực CNTT. Năm nay diễn đàn này tập trung vào chủ đề công nghiệp CNTT.

Trong ngày cuối của diễn đàn này, hơn 50 chuyên gia về CNTT từ các trường đại học, các doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước đã tập trung thảo luận các vấn đề: Công nghiệp CNTT Việt Nam cần định hướng và phát triển theo trọng tâm nào? Cần nguồn lực nào để phát triển? Làm thế nào để có sản phẩm và thị trường cho công nghiệp CNTT? Công nghiệp CNTT hiện có những khó khăn gì? Nhà nước nên hỗ trợ thế nào?

Từ cuộc thảo luận, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tập hợp 11 kiến nghị gửi tới Chính phủ. Dưới đây là danh sách 11 kiến nghị:

1 - Cần thiết đưa các vấn đề sở hữu trí tuệ (SHTT) vào chương trình đào tạo đại học và đào tạo nghề về CNTT. Trước mắt giao cho một cơ quan Nhà nước (Bộ TT&TT) hỗ trợ, nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp về SHTT đồng thời tích cực tuyên truyền nâng cao nhận thức về SHTT cho toàn xã hội.

2 - Đặc trưng của CNTT là thay đổi và đi vào đời sống rất nhanh, do đó đào tạo cũng phải cập nhật thường xuyên. Cần phải xây dựng một cơ chế linh hoạt để có thể cập nhật nhanh chóng chương trình và giáo trình. Cần trao quyền tự chủ cho các đơn vị đào tạo để có thể đưa ra những quyết định kịp thời và hữu hiệu. Cần có một chương trình giám định chất lượng hàng năm đối với tất cả các đơn vị đào tạo về CNTT, công bố công khai kết quả, đưa lên danh sách báo động các đơn vị yếu kém, giảm chỉ tiêu tuyển sinh tiến tới đóng cửa hoàn toàn các đơn vị không đáp ứng được yêu cầu trong một thời gian dài để giảm nguy cơ đào tạo bừa bãi.

3 - Chú trọng đào tạo kỹ năng mềm (đọc, viết, trình bày, ngoại ngữ, giao tiếp…) và các kiến thức toàn diện (về khoa học, kỹ thuật, kinh tế, tâm lý…) để nhanh chóng đưa CNTT vào thực tiễn. Sớm ban hành quy định bắt buộc về ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh đối với kỹ sư CNTT. Đẩy mạnh việc xây dựng hệ thống sát hạch kỹ năng về chuyên ngành CNTT có chất lượng theo các chuẩn quốc tế chọn lọc và xây dựng một số chuẩn thực tế tại Việt Nam. Khuyến khích sử dụng các kết quả sát hạch này trong thực tế.

4 - Khuyến khích mô hình hợp tác giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp, tạo điều kiện cho sinh viên thực tập tại các công ty, mời các nhà công nghệ tham gia giảng dạy. Đưa các môn chú trọng thực hành và các dự án phát triển thực tiễn vào nhà trường. Không nên khuyến khích giáo viên mở doanh nghiệp, dễ dẫn tới giảm chất lượng đào tạo.

5 - Rà soát lại các chính sách đảm bảo bình đẳng về mọi mặt giữa các doanh nghiệp đào tạo trong và ngoài nước. Các cơ quan quản lý cần thay đổi tư duy theo hướng tạo điều kiện nâng cao tính chủ động của các cấp, bớt mệnh lệnh mà tăng cường quản lý chất lượng thống nhất. Làm rõ nhu cầu nhân lực và định hướng đào tạo theo quy hoạch về kỹ năng cũng như trình độ ở các mức khác nhau, bao gồm cả trường dạy nghề, cao đẳng, đại học và sau đại học. Cần có chính sách phụ cấp xứng đáng cho cán bộ có chuyên môn về CNTT công tác trong cơ quan nhà nước nhằm thu hút nguồn nhân lực và ngăn chảy máu chất xám, đồng thời phải có tiêu chuẩn phân loại và sát hạch thường xuyên các kiến thức về CNTT và các kỹ năng quản lý dự án CNTT cho các đơn vị thực thi của nhà nước.

6 - Xây dựng chính sách khuyến khích và hướng dẫn doanh nghiệp tích luỹ tài sản SHTT, xây dựng công nghệ lõi, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển. Có chính sách ưu đãi thuế cho các đầu tư vào nghiên cứu và phát triển của các doanh nghiệp. Cho phép hạch toán việc phát triển, tư vấn phát triển các giá trị vô hình, chiến lược công nghệ, mô hình kinh doanh và chi phí doanh nghiệp.

7 - Dành một tỷ lệ thích đáng và ngày càng tăng trong ngân sách khoa học công nghệ để phát triển sản phẩm CNTT, ưu tiên giao cho các doanh nghiệp nhỏ, có ý tưởng công nghệ và kinh doanh phù hợp với yêu cầu của thị trường. Hàng năm công bố công khai số tiền hỗ trợ mỗi dự án. Quy định các doanh nghiệp thụ hưởng khi có sản phẩm ra thị trường thành công đóng góp một khoản lợi nhuận cho quỹ thúc đẩy công nghiệp CNTT.

8 - Phần mềm mã nguồn mở tự do (FOSS) là cơ hội xây dựng công nghệ độc lập, cần đầu tư có chiều sâu khắc phục xu hướng khai thác miễn phí tạm bợ hiện nay để có hiệu quả. Ưu tiên cho các dự án phát triển sản phẩm và công nghệ mới dựa trên FOSS trong các quỹ đầu tư mạo hiểm. Thành lập đơn nhà nước hỗ trợ phát triển FOSS, hình thành ngân hàng các vấn đề trong phát triển FOSS và cung cấp các giải pháp cho các doanh nghiệp tương tự như mô hình KADO (Hàn Quốc). Cần tổng kết đề án mã nguồn mở giai đoạn 2003-2008 và có chương trình thực tế hơn cho giai đoạn tới với sự tham gia lớn hơn của các trường và doanh nghiệp. Cần có hiệp các doanh nghiệp FOSS nhằm hậu thuẫn cho cac doanh nghiệp trong việc đấu thầu các dự án ứng dụng CNTT trong cơ quan nhà nước.

9 – Chính phủ cần có các văn bản pháp ký hướng dẫn tạo điều kiện, khuyến khích cho các sản phẩm trong nước đủ năng lực thay thế nhập khẩu. Các văn bản này làm rõ ràng và cụ thể hoá những điểm chưa rõ và chưa quy định cụ thể cho CNTT trong các Luật đấu thầu và Luật đầu tư.

10 - Cần chuyển đào tạo về CNTT từ đào tạo tinh hoa sang đào tạo phổ cập, có quy hoạch đồng bộ, để đáp ứng nhu cầu sản xuất lớn sử dụng số lượng nhân lực lớn, có phân công lao động phù hợp với yêu cầu hiện tại. Có chính sách ngăn chặn chảy máu chất xám, khuyến khích thu hút nhân lực cao cấp chuyển giao công nghệ về Việt Nam làm việc, kể cả việc tận dụng cơ hội cho khủng hoảng tài chính đem lại. Khuyến khích các doanh nghiệp lớn, có tiềm lực tận dụng cơ hội đầu tư vào chuyển giao công nghệ tiên tiến phù hợp với yêu cầu của Việt Nam. Nghiên cứu mô hình hợp tác giữa cơ sở đào tạo, khu vực nhà nước và doanh nghiệp để đưa các nghiên cứu khoa học công nghệ thành sản phẩm có sức cạnh tranh trên thị trường.

11 - Đề nghị Bộ TT&TT có công văn gửi Bộ Tài chính, Tổng cục thuế yêu cầu sớm có hướng dẫn về việc các doanh nghiệp CNTT được hưởng các ưu đãi về thuế tới các Cục, Chi cục thuế tránh tình trạng gây khó khăn cho doanh nghiệp như hiện nay.

Đỗ Duy