Vấn nạn kẹt xe, tắc đường đang là hệ quả của tốc độ đô thị hóa nhanh ở TP.HCM.

Đã đến lúc thành phố thông minh hơn tỏa sáng

ICTnews - Hà Nội và TP.HCM có thể sử dụng những giải pháp thông minh để giải quyết những vấn nạn kẹt xe, vấn đề lưới điện, hệ thống liên lạc và hệ thống dịch vụ công.

Một thế kỉ trước, nếu ai đó có thể đi theo quĩ đạo trái đất, người đó hẳn sẽ nhìn thấy ánh đèn từ 16 thành phố với khoảng 1 triệu dân trên toàn hành tinh. Ngày nay, phi hành đoàn trên tàu con thoi có thể nhìn thấy 450 thành phố tỏa sáng như vậy trên toàn cầu – đó là những nhà máy năng lượng, những trung tâm văn hóa, các cơ quan chính phủ và kinh tế của một kỉ nguyên phát triển đô thị.

Cũng không quá phóng đại khi nói rằng ‘lịch sử’ loài người cũng chính là lịch sử quá trình đô thị hóa, và quá trình này đang diễn ra ngày một nhanh. Năm 1900, chỉ 13% dân số thế giới sống tại các thành phố. Năm 2007, lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta đã vượt qua ngưỡng hơn một nửa dân số toàn cầu trở thành cư dân thành thị. Và tới năm 2050, tỷ lệ này sẽ lên tới 70%.

Việt Nam cũng đang đi theo xu hướng đó.

Kết quả cuộc Tổng điều tra dân số và Nhà ở được Chính phủ công bố tháng 8 năm nay cho thấy dân số nước ta đã đạt 85.789.573 người tính đến 0h00 ngày 1 tháng 4 năm 2009, tăng 9,47 triệu người so với năm 1999.

Nhưng điều đáng chú ý là cư dân thành thị chiếm tới 29.6% dân số cả nước với mức tăng trung bình hàng năm là 3.4%, trong khi con số này ở nông thôn chỉ là 0.4%. Về mức độ đô thị hóa ở các khu vực trọng điểm, khu vực Đông Nam Bộ dẫn đầu cả nước với số dân thành thị chiếm 57.1% dân số toàn vùng, tiếp đến là Đồng bằng Sông Hồng với 29.2%.

Tốc độ đô thị hóa chưa từng thấy ngày nay một mặt thể hiện những bước tiến trong kinh tế và xã hội, mặt khác, chứng tỏ sự hạn chế to lớn về hạ tầng cơ sở. Đây là một thách thức cấp bách mà các cấp lãnh đạo các thành phố, các cơ quan quản lý kinh tế, các tổ chức giáo dục và đào tạo, cơ quan an ninh,…phải đối mặt. Những vấn đề này lại càng trở nên khó khăn hơn trong sự bất ổn của nền kinh tế toàn cầu.

Thật may mắn, chúng ta đã tìm ra giải pháp, đó là làm cho thành phố hoạt động thông minh hơn. Giờ đây chúng ta có thể quản lý các hệ thống phức tạp hơn , có thể gọi là hệ thống của các hệ thống, đó chính là các thành phố.  Và cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới hiện nay chính là một cơ hội – một mệnh lệnh – buộc chúng ta phải quản lý các thành phố một cách thông minh hơn.

Hãy nhìn những thành phố thông minh trên toàn thế giới mà chúng ta đã xây dựng. Những nhà quản lý giao thông ở Singapore, Brisbane và Stockholm đang sử dụng những hệ thống thông minh để giảm tắc nghẽn giao thông và ô nhiễm. Những nhà quản lý an ninh công cộng ở các thành phố lớn như New York và Chicago không chỉ giải quyết được vấn nạn tội phạm và ứng phó với các trường hợp khẩn cấp, họ còn có thể ngăn ngừa được những vấn đề này. Một bệnh viện lớn ở Paris đang triển khai giải pháp quản lý chăm sóc bệnh nhân nhằm hỗ trợ quá trình liên lạc thông suốt giữa các ứng dụng kinh doanh của tổ chức – cho phép họ theo dõi từng giai đoạn trong quá trình nằm viện của bệnh nhân.

Hạt Miami-Dade, Mỹ đã phát triển một hệ thống quản lý minh bạch giúp xác định và tái cấu trúc những trường học hoạt động kém và cải thiện thành tích học tập cho học sinh. Giải pháp quản lý thông minh nguồn nước ở Lưu vực sông Paraguay-Paraná ở Brazil đã giúp cải thiện chất lượng nước cho 17 triệu cư dân ở São Paulo. Ở Malta, lần đầu tiên trên quy mô cả nước, chính phủ đang triển khai hệ thống quản lý thông minh điện lưới và nguồn nước hợp nhất nhằm giám sát và quản lý tài nguyên nước một cách thông minh hơn, đồng thời cho phép người dân được lựa chọn những nguồn năng lượng hiệu quả hơn về chi phí và thân thiện với môi trường.

Ở Đan Mạch, Dong Energy đang triển khai những lưới điện thông minh – và hòn đảo Bornholm, với hơn 40.000 cư dân, đang xây dựng một hệ thống mới để thấy tác động của lưới điện thông minh trong việc sử dụng rộng rãi hệ thống xe điện.

Bài học từ những giải pháp này và nhiều giải pháp khác đã và đang được triển khai trên toàn thế giới sẽ trở thành cuốn sách giáo khoa tốt nhất cho việc xây dựng hành tinh thông minh hơn. Và đó là lý do vì sao IBM tổ chức hội nghị ‘Những thành phố thông minh hơn’ hồi tháng 6 năm nay ở Berlin, Đức – và nhiều hội nghị tượng tự khác sau đó tại New York và châu Á.

Hàng trăm các nhà lãnh đạo từ những thành phố sáng tạo nhất thế giới đã và sẽ tới những hội nghị này để chia sẻ ý tưởng và học cách làm cho những thành phố của chúng ta thông minh hơn. Những phản hồi tích cực mà chúng tôi nhận được đã củng cố thêm niềm tin rằng thời điểm này chính là cơ hội có một không hai để đưa ra những thay đổi thông qua những sáng tạo hợp tác mới. Thay đổi là điều mà chúng ta đều mong muốn. Giờ đây, chính những nhà lãnh đạo, những nhà quản lý sẽ là người quyết định những thay đổi.

Và các thành phố chính là nơi tiếp nhận những thay đổi ấy. Thành phố là nơi tập trung cao nhất – không chỉ đối với dân cư, mà còn tập trung mọi hình thức thương mại, văn hóa, khoa học, đời sống và xã hội. Đó là lý do khiến những thành phố trở thành nơi tập trung của sự tiến bộ và tiến hóa nhân loại trong thế kỉ tới.

Ở Việt Nam, những thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cũng có thể tạo ra những tiến bộ. Theo số liệu của cuộc tổng điều tra, thành phố đông dân nhất là TP.Hồ Chí Minh, với 7.123.340 người, sau đó là Hà Nội với 6.448.837 người; tỉnh Thanh Hóa có 3.400.239 người, tỉnh Nghệ An có 2.913.005 người và tỉnh Đồng Nai có 2.483.211 người.

Các thành phố lớn, đặc biệt là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, đang phải đối mặt với những thách thức xã hội và hạ tầng cơ sở giống như những thành phố lớn khác trên thế giới. Đó là nạn kẹt xe, vấn đề lưới điện, hệ thống liên lạc và hệ thống dịch vụ công. May mắn thay, hai thành phố này có thể tận dụng những giải pháp thông minh đã giúp những thành phố lớn khác giải quyết những vấn đề tương tự.

Quá trình đô thị hóa là quá trình duy nhất đủ lớn để ta có thể nhìn thấy được từ không gian vũ trụ. Và ánh sáng tỏa ra từ các đô thị đó không đơn thuần chỉ là sự di chuyển hay phát sáng của các thiết bị điện, nó có thể coi là ánh sáng tỏa ra từ bộ não của trái đất. Chính vì vậy, bắt đầu từ những thành phố, chúng ta sẽ tìm thấy những cơ hội để nâng tầm trí tuệ thế giới, nơi chúng ta đang làm việc và sinh sống.

Võ Tấn Long

Tổng giám đốc công ty IBM Việt Nam