CNTT đã bước đầu hỗ trợ đắc lực cho hoạt động điều hành của các cơ quan nhà nước.

Loay hoay tìm mô hình chính phủ điện tử

ICTnews - Làm thế nào để tìm ra mô hình mẫu cho chính phủ điện tử cấp huyện, đó là trăn trở của nhiều đại biểu tại Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình một cửa điện tử cấp huyện” khu vực miền Trung do Bộ Thông tin & Truyền thông vừa tổ chức ngày 12/8/2010 tại TP. Quy Nhơn.

Vẫn còn nhiều rào cản

Tại hội thảo, một số mô hình “một cửa điện tử” đã triển khai thành công bước đầu tại một số huyện, thành phố ở khu vực miền Trung như UBND TP. Quy Nhơn, Quảng Nam… được chia sẻ. Theo đánh giá của các đại biểu, mô hình “một cửa điện tử” trong thời gian qua đã thể hiện vai trò là một công cụ quan trọng và hữu ích đối với lãnh đạo các cấp, cán bộ chuyên môn xử lý quy trình, người dân và doanh nghiệp. Với môi trường làm việc hiện đại và các quy trình xử lý thủ tục minh bạch, mô hình “một cửa điện tử” đã mang lại những hiệu quả rõ rệt như: giảm thiểu thời gian giải quyết công việc; cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho người dân và doanh nghiệp thông qua Internet, SMS …; giúp lãnh đạo các cấp theo dõi, kiểm soát được quá trình xử lý và tình trạng của từng hồ sơ để kịp thời chỉ đạo, đôn đốc nhằm giải quyết những hồ sơ tồn đọng, trễ hạn. Tuy đạt được một số hiệu quả, nhưng theo đánh giá của các địa phương, đó chỉ là kết quả bước đầu. Vẫn còn nhiều khó khăn ảnh hưởng đến quá trình ứng dụng CNTT vào cải cách hành chính nhà nước.

Theo ông Lâm Hải Giang, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Bình Định, việc ứng dụng CNTT vào công cuộc cải cách hành chính nhà nước còn gặp khó khăn do nhận thức của lãnh đạo một số đơn vị phòng, ban, phường, xã về ứng dụng CNTT trong công tác quản lý hành chính chưa cao. Vẫn còn một bộ phận cán bộ công chức còn ngại ngùng tiếp xúc với những phương thức làm việc mới, hiện đại, do đó hiệu quả triển khai các ứng dụng chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Quan điểm này được ông Trần Phương Nam, Giám đốc Sở Thông tin & Truyền thông Quảng Trị chia sẻ: việc làm thay đổi nhận thức của đội ngũ cán bộ công chức nhà nước không phải dễ thực hiện trong ngày một, ngày hai. Với vai trò là cơ quan tham mưu của UBND tỉnh, chúng tôi đã phải “vừa làm, vừa dỗ” để dần dần thay đổi nhận thức của lãnh đạo các đơn vị, nhưng quả thật không dễ. Đại diện Công ty cổ phần Inet đơn cử: việc đào tạo cho cán bộ, công chức cấp phường, xã cách thức sử dụng phần mềm do đơn vị chúng tôi cung cấp gặp rất nhiều khó khăn, nhưng điều buồn nhất là thái độ “bất hợp tác” của họ. Chúng tôi đã rất nhiệt tình hướng dẫn theo kiểu “cầm tay chỉ việc” nhưng vẫn không nhận được sự hưởng ứng mặn mà của cán bộ, công chức. Mặc dù đã ghi lại chi tiết mọi thông tin cần thiết cũng như cập nhật cho họ đầy đủ thông tin về số điện thoại để liên hệ khi gặp những khó khăn, vướng mắc trong khi sử dụng, nhưng hầu như chẳng có thông tin nào liên hệ. Sau khóa đào tạo đó, chúng tôi được biết là hệ thống máy vi tính được “đắp chiếu”. Ông Lâm Hải Giang đề nghị: với thói quen thủ công và sức ỳ rất lớn của đội ngũ công chức, nếu không có các quy chế bắt buộc, không có sự tham gia của lãnh đạo thì chắc chắn CNTT dù nỗ lực đến mấy cũng sẽ đứng ngoài cuộc và triển khai ứng dụng CNTT trong các cơ quan hành chính sẽ mãi ở điểm khởi đầu.

Ông Phạm Hồng Quảng, Trưởng phòng CNTT, Sở Thông tin & Truyền thông Quảng Nam cho rằng, thiếu cán bộ chuyên trách CNTT tại các địa phương cũng là một khó khăn trở ngại khi triển khai ứng dụng CNTT trong việc bảo trì, xử lý sự cố khi có “trục trặc kỹ thuật”. Đồng tình quan điểm này, Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP. Quy Nhơn cũng cho rằng tại Quy Nhơn đội ngũ lãnh đạo, cán bộ chuyên về CNTT của thành phố và các đơn vị còn thiếu và yếu, trong khi đó, địa phương cũng chưa có chế độ đãi ngộ tương xứng với đội ngũ này nên thật sự chưa tạo được động lực hấp dẫn để thu hút những người giỏi về CNTT vào làm việc. Kinh phí đầu tư cho CNTT cũng rất hạn chế cũng ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình triển khai ứng dụng CNTT. Tại Quảng Nam, kinh phí đầu tư CNTT hàng năm chưa đến 500 triệu đồng. Với nguồn kinh phí hạn hẹp như vậy nếu đầu tư đồng bộ giữa phần cứng, phần mềm, đào tạo, mua sắm thiết bị …sẽ không thể thực hiện được, do đó Sở TT&TT Quảng Nam bước đầu chỉ triển khai các phần mềm cơ bản phục vụ công tác quản lý nội bộ như quản lý văn bản, quản lý công việc, lịch công tác…giúp các đơn vị bước đầu làm quen với việc ứng dụng CNTT trong công tác điều hành và quản lý.

Loay hoay tìm mô hình chuẩn

Theo các địa phương, hiện nay có rất nhiều nhà cung cấp giải pháp phần mềm, tiếp cận để chào mời những giải pháp, những phần mềm ứng dụng… phục vụ chính quyền điện tử. Doanh nghiệp, nhà cung cấp giải pháp nào cũng “đánh bóng” tên tuổi của mình. Điều này cũng là vấn đề đau đầu cho lãnh đạo các địa phương. Làm thế nào để giải pháp đó ứng dụng hiệu quả và lại phù hợp với nguồn kinh phí hạn hẹp của các địa phương? Trong khi đó, tại các địa phương chưa có nhiều các đơn vị tư vấn am hiểu sâu, mạnh về lĩnh vực ứng dụng CNTT cũng như chưa có yêu cầu, quy định cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật cho các phần mềm nên rất khó khăn cho địa phương trong việc lựa chọn phần mềm để triển khai có hiệu quả và mang tính kết nối lâu dài về sau, ông Sơn chia sẻ.

Rất nhiều đại biểu tại hội thảo kiến nghị Bộ TT&TT nên đưa ra một mô hình “một cửa điện tử” cấp huyện “mẫu”cho các địa phương tránh thực trạng mà hầu hết các địa phương đang gặp phải hiện nay là loay hoay lựa chọn giải pháp CNTT nào để mang lại hiệu quả cao trước sự thay đổi chóng mặt của công nghệ.

Trả lời ý kiến của đại diện các địa phương, ông Nguyễn Phú Tiến - Trưởng phòng kế hoạch, Cục Ứng dụng CNTT cho rằng khi tiến hành ứng dụng hệ thống “một cửa điện tử” cấp huyện, các địa phương cần phải xác định cho mình mô hình “một cửa điện tử” phù hợp với điều kiện của địa phương để lựa chọn các giải pháp phần mềm khi ứng dụng, chỉ có như vậy mô hình “một cửa điện tử” mới có thể phát huy được hiệu quả điều hành trong cơ quan hành chính, vì không có một mô hình kiểu mẫu nào để các địa phương ứng dụng chung. Đây cũng là lý do vì sao Bộ TT&TT tổ chức hội thảo tại cả 3 khu vực để tạo điều kiện cho các địa phương có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm với nhau. Giải thích thêm điều này, ông Nguyễn Hữu Quốc – Cục Ứng dụng CNTT cũng cho rằng, một mô hình chung liên quan đến việc đưa ra những tiêu chuẩn nhất định về các giải pháp phần mềm, tuy nhiên để đưa ra những thống nhất của các ngành về chuẩn nhất định trong lĩnh vực này là điều khó thực hiện được.

Hạnh Thảo

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số tháng 8/2010.