Phòng làm hậu kỳ của Đài PT-TH Lào Cai. Ảnh: THANH HẢI

Truyền hình địa phương phát sóng trên vệ tinh: Chuyện không dễ!

ICTnews - Phát sóng quảng bá trực tiếp các chương trình truyền hình của các đài PT-TH địa phương trên vệ tinh là mong muốn của nhiều nơi, nhất là các khu vực có địa hình không thuận lợi, khó triển khai những phương thức truyền dẫn khác.

Ít đài xin phép

Các đài PT-TH địa phương có tổng thời lượng phát sóng kênh chương trình truyền hình tối thiểu 15 tiếng/ngày, tổng thời lượng phim nước ngoài trong khung giờ từ 20-22h hàng ngày không vượt quá 7 tiếng mỗi tuần, có thời lượng chương trình tự sản xuất tối thiểu 40% thời lượng kênh chương trình trong ngày, bảo đảm phục vụ yêu cầu thông tin, tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội của địa phương, có nguồn tài chính bảo đảm và có giải pháp kỹ thuật phù hợp sẽ được phép phát sóng quảng bá trực tiếp các kênh chương trình của mình trên vệ tinh nếu có yêu cầu xin cấp phép. Đây là nội dung văn bản do Bộ TT&TT ban hành và có hiệu lực từ 15/8. Theo Cục PTTH-TTĐT, những nội dung trên đã được sự thống nhất của các đài PT-TH địa phương trước khi chính thức ban hành và được rất nhiều đài địa phương mong đợi để xin cấp phép. Tuy nhiên, sau gần 2 tháng văn bản được ban hành với những quy định được cho là không quá “khắt khe”, mới có duy nhất 1 địa phương gửi hồ sơ tới Cục PTTH-TTĐT.

Ông Lê Quang Nguyên, Giám đốc Đài PT-TH Vĩnh Long cho biết: “Chúng tôi có lập đề án xin phép phát sóng trên vệ tinh đang trình Cục PTTH- TTĐT, đề án chưa được duyệt và đang trong thời gian chỉnh sửa. Đài PT-TH Vĩnh Long hiện đã có thời lượng phát sóng 24/24h mỗi ngày, đảm bảo 5 yêu cầu đề ra tại Thông tư số 15 của Bộ TT&TT về điều kiện phát sóng quảng bá trực tiếp các kênh chương trình truyền hình địa phương trên vệ tinh”.

“Tôi cho rằng điểm đáng chú ý của văn bản này là quy định tỷ lệ phim trong giờ vàng (từ 20-22h) và 40% nội dung phải là chương trình tự sản xuất. Đây là quy định rất đúng nhưng để đạt được yêu cầu này đòi hỏi có một quá trình, nhất là đào tạo con người, tuyển dụng nhân sự, đồng thời phải có kinh phí để nuôi bộ máy sản xuất nội dung, kinh phí này không hề nhỏ. Đài PT-TH Vĩnh Long sở dĩ bảo đảm được những tỷ lệ này vì từ nhiều năm qua đã tự chủ được về tài chính với lực lượng hơn 120 PV, BTV chịu trách nhiệm sản xuất toàn bộ các chương trình thời sự, chuyên đề để phát sóng nên khung chương trình đã chạy ổn định theo quy định 40% chương trình tự sản xuất. Từ hơn 1 năm trước, để chuẩn bị cho kế hoạch phát qua vệ tinh, đài đã liên kết sản xuất được 350-400 tập phim Việt mỗi năm để phát trong giờ vàng”, ông Nguyên cho biết.

Nhiều lý do để chưa hào hứng

Tuy nhiên, cũng theo ông Nguyên, tất cả các quy định để được phát sóng trên vệ tinh không phải là mối quan tâm lớn của các đài PT-TH khu vực đồng bằng sông Cửu Long bởi hầu hết các đài tỉnh trong vùng này đều có tiềm lực khá mạnh. Hầu hết các đài đều có thời lượng phát sóng trên 15h mỗi ngày, nội dung chương trình 40% tự sản xuất không phải là điều kiện quá khó, phương án kinh tế kỹ thuật với mức chi phí khoảng 1,5 - 2 tỷ đồng/năm hoàn toàn có thể được bảo đảm bằng nguồn lực của chính các đài hoặc sự hỗ trợ của ngân sách tỉnh theo yêu cầu quảng bá, nhiệm vụ chính trị của địa phương. Mặc dù vậy, để đáp ứng tỷ lệ phim Việt theo quy định đạt 30% mà các phim không bị trùng nhau, theo ông Nguyên, là cực kỳ khó khăn, đôi khi đài PT-TH Vĩnh Long vẫn phải mua lại phim của các đài VTV, HTV để phát sóng và chỉ cố gắng không xã hội hóa trong lĩnh vực sản xuất chương trình, ngoài phim truyện, như thời sự, chuyên đề... Ngoài ra, để đảm bảo tăng nguồn phim Việt phát theo theo quy định các đài cũng đã hợp tác, đầu tư với đối tác tư nhân hoặc giữa các đài với nhau để sản xuất phim rồi chia sẻ.

Trong khi các đài PT-TH khu vực đồng bằng sông Cửu Long được đánh giá là đủ điều kiện phát sóng qua vệ tinh thì ở các tỉnh phía Bắc lại có phần khó khăn. Cùng với Hải Phòng là địa phương được phép thí điểm phát sóng qua vệ tinh Vinasat1 nhưng không thực hiện được vì khó khăn trong thủ tục đầu tư hạ tầng kỹ thuật, thì đài PT-TH Hà Giang khi được hỏi về kế hoạch triển khai cũng tỏ ra khá hờ hững. Theo Giám đốc Tô Tuyên, chiếu theo mọi điều kiện để phát sóng trên vệ tinh thì đài PT-TH Hà Giang đều không đạt. “Cái khó của đài là chưa đủ yêu cầu về 40% thời lượng chương trình là nội dung tự sản xuất. Hơn nữa, nếu cứ chạy theo số lượng để đảm bảo về thời lượng mà không đảm bảo những điều kiện khác như chất lượng... thì sẽ càng khó hơn cho đài”, ông Tuyên nói.

Ngoài ra, theo ông Lê Quang Nguyên, hiện nay việc phát sóng trên vệ tinh dù là chương trình quảng bá nhưng bản chất dịch vụ truyền hình vệ tinh vẫn là gói trả tiền. Truyền hình qua vệ tinh hiện chưa có gói nào là quảng bá mà được khai thác trên nền tảng thu tiền người xem qua việc bán đầu thu. Có thể vì vậy mà các đài địa phương chưa hào hứng lắm với việc phát trên vệ tinh do mức thu nhập dân cư còn hạn chế. “Có lẽ trong thời gian tới, Bộ TT&TT cần làm rõ vấn đề này bằng những văn bản hướng dẫn cụ thể”, ông Nguyên kiến nghị. Còn theo ông Đặng Khắc Thắng, Phó giám đốc Sở TT&TT Nghệ An, với những đài PT-TH đã được phép thí điểm phát sóng qua vệ tinh Vinasat1 như đài PT-TH Nghệ An, Cục PTTH-TTĐT nên có hướng dẫn riêng, theo đó mặc nhiên thừa nhận hồ sơ xin thí điểm trước đây để tránh phiền hà thủ tục cho các đài.

Hồng Minh

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 100 ra ngày 20/8/2010.