Báo in: Tìm lợi thế từ cạnh tranh

ICTnews - Báo in đang chịu sức ép cạnh tranh rất mạnh của báo mạng, đó là điều không ai phủ nhận. Tuy nhiên, liệu báo in có bị báo mạng “đánh bại”, đó lại là điều không ai dám khẳng định.

Thực tế ở nước ta, những tờ báo có tôn chỉ mục đích rõ ràng, xác định rõ đối tượng bạn đọc chủ yếu thì mặc dù có suy giảm số lượng nhưng không nhiều.

Vị trí chưa thể thay thế

Trong một cuộc trao đổi về thế và lực của báo mạng, ông Hoàng Hữu Lượng, Cục trưởng Cục Báo chí, Bộ TT&TT cho rằng, cái hay của báo chí là mỗi loại hình báo chí mới ra đời, có lợi thế hơn, có sự cạnh tranh với các loại hình cũ nhưng không loại trừ nhau mà giúp nhau phát triển. Phát thanh ra đời thì tưởng rằng báo in suy giảm nhưng thực tế là báo in vẫn phát triển. Khi truyền hình ra đời tưởng rằng sẽ gây cản trợ đối với phát thanh và báo in nhưng 2 loại hình này vẫn tìm ra được hướng phát triển riêng. Và cho đến khi báo điện tử ra đời, ban đầu chúng ta cảm thấy như loại hình báo chí này đã tác động lớn đến cả 3 loại hình báo chí ra đời trước đó.

Tuy nhiên, ông Lượng khẳng định rằng, báo in vẫn là loại hình báo chí nền tảng để phát triển các loại hình báo chí khác. Minh chứng cho điều này, ông Lượng phân tích, ngay những người làm báo mạng vẫn là những người làm báo in chuyển sang. Ban đầu, khi chúng ta bắt tay làm báo mạng thì do chưa hình dung được đầy đủ về loại hình báo chí này nên các tờ báo đều chia ra làm 2 bộ phận riêng, hoạt động gần như 2 tòa soạn riêng: ban biên tập báo in và ban biên tập báo điện tử. Song với xu hướng hội tụ hiện nay, các tòa soạn báo bắt đầu điều chỉnh lại tổ chức hoạt động chung: một phóng viên vừa làm tin cho báo in vừa làm tin cho báo mạng.

Tốc độ phát triển của báo mạng hiện đang rất nhanh, nhưng thực tế tại Việt Nam chỉ có 4 cơ quan thuần túy là báo điện tử, gồm báo điện tử Đảng Cộng sản, Vietnamnet, VnExpress và VnMedia. Còn lại phần lớn báo điện tử và trang tin điện tử là do các tờ báo in phát triển rộng ra. Chi phí cho hoạt động của hầu hết các báo mạng “ăn theo” báo in này đều phải có sự hỗ trợ từ báo in. Dù đã bắt đầu có suy nghĩ có nên thu tiền truy cập báo mạng hay không, nhưng cho đến nay, chưa có tờ báo nào dám thực hiện và vì vậy, không ít báo mạng vẫn tiếp tục “sống” nhờ vào báo in.

“Chính báo điện tử, nếu xem xét một cách kỹ lưỡng thì đang giúp cho sự phát triển của báo in. Nó có sự cạnh tranh nhưng chỉ trong thời kỳ đầu tác động khiến cho báo in suy giảm, song chỉ sau một thời gian chính nó lại giúp báo in phát triển bằng cách đưa sự kiện, tạo ra sự quan tâm về những bài phân tích, bình luận sự kiện đó trên báo in”, ông Lượng nói.

Tìm “ngách” phát triển

Báo mạng đang làm giảm lượng phát hành của báo in, đó là một thực tế ai cũng có thể nhận thấy.

Việc đóng cửa nhiều tờ báo in lớn nổi tiếng của thế giới cũng đã chứng minh sức mạnh của báo mạng. Tuy nhiên, theo ông Lượng, nếu phân tích kỹ có thể thấy một xu hướng là thế giới đang giảm số lượng nhật báo nhưng lại tăng các tuần báo và đặc biệt là tạp chí.

Hiện nay, người ta bắt đầu quan tâm tới những vấn đề cụ thể và bàn sâu hơn về các sự kiện. Thực tế báo chí ở nước ta cũng đã minh chứng, theo điều tra của Cục Báo chí, trong đợt suy giảm kinh tế vừa qua, những tờ báo nào có tôn chỉ mục đích rõ ràng, xác định rõ đối tượng bạn đọc chủ yếu của tờ báo thì mặc dù có suy giảm nhưng không nhiều, còn với những tờ báo thông tin mang tính chung chung, tổng hợp thì suy giảm mạnh.

Thêm vào đó, ông Lượng cũng cho rằng, với sự bất tiện duy nhất của báo mạng là luôn phải kèm theo một thiết bị điện tử, ở châu Âu, rất nhiều tờ báo in được phát không bởi đã có nguồn thu từ quảng cáo. Trước khi vào ga tàu, mỗi người có thể lấy 1 tờ báo để đọc và khi đọc xong thì có thể bỏ lại ngay trên tàu.

Còn theo bà Nguyễn Thế Thanh, Tổng giám đốc Công ty truyền thông Sài Gòn, nguyên Tổng biên tập báo Phụ nữ TP.Hồ Chí Minh, mối quan hệ chặt chẽ giữa các đơn vị phát hành báo chí với các tòa soạn báo sẽ là một cơ hội lớn để báo in tìm lại sự phát triển hoàng kim. “Nếu chúng ta làm ra một tờ báo tốt nhưng không đến được đúng tay đối tượng mình cần thì việc làm báo hay hoặc dở cũng không còn ý nghĩa nữa. Tôi nghĩ đó là việc đáng quan tâm. Bên cạnh nội dung, cũng cần đầu tư đúng mức cho giấy, cho công nghệ in. Bởi nếu không yêu quý và chăm sóc cho hình ảnh sản phẩm của chính mình thì các cơ quan báo chí cũng đừng mong bạn đọc đón nhận sản phẩm của mình”, bà Thanh nói.

Song Minh

Đọc toàn bộ bài viết trên báo Bưu điện Việt Nam số 24 ra ngày 24/2/2010